“We werken nu echt als team, dit is een enorme winst!”

Carlina van den Heuvel, directeur basisschool De Viersprong (14 juli 2017)

“De betrokkenheid vanuit de kinderen naar school toe is veel groter.”

Ouder, basisschool de viersprong

“Nu we met de Noordwijkse Methode werken zie ik leerkrachten die het beste in zichzelf naar boven halen.”

Suzanne Confurius, directeur De Ark (12 juli 2017)

“Ik kan nu 100% mijn eigen creativiteit kwijt in de lessen die ik geef.”

Sanne Heijma, docent basisschool De Wegwijzer (14 juli 2017)

“De Habits of Mind vind ik één van mooiste elementen van de Noordwijkse Methode, omdat je die in alles kunt gebruiken. We gaan het nu ook in het ochtendprogramma toepassen.”

Suzanne Confurius , directeur De Ark (12 juli 2017)

“Ik zie dat leerkrachten in hun kracht komen te staan nu we werken met De Noordwijkse Methode.”

Kees van der Giesen, adjunct-directeur basisschool De Hoeksteen (7 juli 2017)

“De kinderen zijn veel meer geïnspireerd. ’s Middags in de ateliers doen de leerlingen veel meer zelf, in de ochtend moet de leerkracht veel meer sturen.”

Marieke Mus, intern begeleider basisschool De Hoeksteen (juni 2017)

“Ik zie kinderen nu met rode wangen van inspanning en bevlogenheid aan een thema werken.”

Suzanne Confurius , directeur basisschool De Ark (12 juli 2017)

“Een thema leeft nu echt onder de kinderen. Kennis wordt veel meer geïntegreerd: wat kinderen meemaken buiten de klas koppelen ze aan wat ze leren in de klas. Hierdoor leren kinderen veel meer (uit zichzelf).”

Sanne Heijma, docent basisschool De Wegwijzer (14 juli 2017)

“Dat leerkrachten nu de keuze hebben om datgene te onderwijzen in de ateliers waarvoor ze zelf gepassioneerd zijn is geweldig, dit enthousiasme heeft een directe weerslag op de kinderen.”

Danielle Knook, voorzitter MR Gaandeweg school (13 juli 2017)

“Het enthousiasme (over de manier van leren) is enorm groot. Dit zien we niet alleen bij kinderen en leerkrachten, ook bij ouders en naschoolse opvang. De kinderen kijken enorm uit naar de atelierlessen, hier is leren plezier geworden.”

Wendy Veldhuizen, directeur basisschool Gaandeweg (12 juli 2017)

“Het werken met de Noordwijkse Methode heeft gezorgd voor een grote cultuuromslag! Dit heeft een positief effect op de leerlingen groei!”

Carlina van den Heuvel, directeur basisschool De Viersprong (14 juli 2017)

“Vaak is er de discussie gaande over werkdruk, maar kijk eens hoe leuk ons werk is! Nu we met de Noordwijkse Methode werken kunnen we echt ons ei erin kwijt. We kunnen overbrengen wat we graag willen. We doen het samen: het gaat echt over verbinding en dat levert enthousiasme op bij ons en de kinderen!”

John van Velden, docent basisschool Gaandeweg (12 juli 2017)

“Het gedachtegoed van de Noordwijkse Methode komt steeds meer in ons DNA. Doen, ervaren, vallen en opstaan. Erover praten en soms heel verrast zijn.”  

Suzanne Confurius , directeur De Ark (12 juli 2017)

“Het is verrijkend om met de Noordwijkse Methode te werken”. “Ik zie heel mooie dingen, het eindresultaat is vaak verassend.”

Kees van der Giesen, adjunct-directeur basisschool De Hoeksteen (7 juli 2017)

“De vakateliers zijn een feestje voor de kinderen: ze komen hier tot bloei. Er zijn dan ook geen gedragsproblemen meer.”

Carlina van den Heuvel, directeur basisschool De Viersprong (14 juli 2017)

“Bij het voorbereiden van mijn lessen, ook voor die in het ochtendprogramma, ga ik nu veel meer vanuit de leerlijnen denken.”

Docent, basisschool de viersprong

“Werken met de ateliers is leuk en verrijkend voor het onderwijs. Het geeft een rijke context aan onderwerpen als begrijpend lezen en rekenen.”

Jan Hoetmer, docent basisschool Winford Amsterdam (13 juli 2017)

“Nu we werken met de Noordwijkse Methode is het eigenaarschap van het leren vergroot.”

Carlina van den Heuvel, directeur basisschool De Viersprong (14 juli 2017)

“Ik ben onder de indruk van wat mijn kinderen thuis vertellen: over de groei van bomen en het verband met het menselijk lichaam.”

Danielle Knook, voorzitter MR basisschool Gaandeweg (13 juli 2017)

“Kinderen vertellen thuis zoveel meer over wat ze op school doen. Met name de kinderen die voorheen nooit iets vertelden, vertellen nu uit zichzelf wat ze hebben geleerd! “Ze zijn gewoon écht betrokken.”

Suzanne Confurius , directeur De Ark (12 juli 2017)

“Ouders komen dagelijks naar me toe om te vertellen hoe enthousiast hun kinderen vertellen over wat ze geleerd hebben in de ateliers.”

Sanne Heijma, docent basisschool De Wegwijzer (14 juli 2017)

“Ik merk dat het bij mijn jongste kind veel impact heeft. Ze legt nu al verbanden tussen de vakken en krijgt heel veel extra informatie mee.”

Danielle Knook, voorzitter MR basisschool Gaandeweg school (13 juli 2017)

“Hèhè, nou is het onderwijs eindelijk veel interessanter.”

Ouder, basisschool de viersprong

“Kinderen leren nu veel meer dan alleen de kerndoelen.”

Sanne Heijma, docent basisschool De Wegwijzer (14 juli 2017)




De methode in het kort

De Noordwijkse Methode is een integraal curriculum voor de basisschool vanuit een overkoepelende filosofie over leren. Het geeft leerkrachten èn kinderen eigenaarschap in hun leren en werken gekoppeld aan duidelijk gestructureerde en overzichtelijke onderwijsdoelen.

Hiermee biedt De Noordwijkse Methode een alternatief voor zowel traditioneel onderwijs als voor de traditionele vernieuwers, zoals Dalton, Jenaplan of Montessori. De Noordwijkse Methode bouwt voort op de leerfilosofieën van de afgelopen eeuw, en integreert hierin de technologische, maatschappelijke en wetenschappelijke inzichten van onze huidige tijd.

De Noordwijkse Methode bestaat uit een aantal elementen die volledig maar ook deels toegepast kunnen worden op scholen. Als een school kiest voor De Noordwijkse Methode, betekent dit een leertraject voor het hele team: Van uitvoerder van onderwijsmethodes wordt de leerkracht onderwijsontwerper, met vrijheid en verantwoordelijkheid.

De Noordwijkse Methode biedt handvatten voor de organisatie van het ochtendprogramma met taal en rekenen, en duidelijke modellen waarmee leerkrachten het onderwijs in de ateliers ’s middags kunnen vormgeven.

Visie en missie

Het doel van de Noordwijkse Methode is om een kind te laten schitteren met zijn eigen talenten, zodat hij van daaruit een positieve bijdrage kan leveren aan de wereld om zich heen.

Om dit doel te verwezenlijken streeft De Noordwijkse Methode ernaar om kinderen een basis te bieden waarmee ze de rest van hun leven alles kunnen blijven leren aansluitend op hun vermogens en wensen.

We onderscheiden hierbij drie elementen: Kennis, Inzicht en Vaardigheden.

Kennis
"Ik heb basiskennis en een brede algemene ontwikkeling”
Taal en rekenen als basisvaardigheden met daarnaast zoveel mogelijk kennis over de wereld om je heen.

Inzicht
"Ik weet wie ik ben, wat ik kan en wat ik wil”
Leren nadenken over jezelf, reflecteren, verbanden leggen.

Vaardigheden
"Ik pas mijn kennis en inzicht toe op mijn leven, mijn leren en de omgang met de wereld om mij heen”
Leervaardigheden, persoonlijke en sociale vaardigheden.

Om deze kennis, inzicht en vaardigheden te bereiken heeft De Noordwijkse Methode het Fundamenteel Leer Model ontwikkeld. Dit is een stappenplan waarmee de leerkrachten zelf hun lessen kunnen samenstellen, gekoppeld aan de kerndoelen van de overheid.

Fundamenteel Leer Model

De atelierlessen worden ontworpen aan de hand van het Fundamenteel Leer Model (De Noordwijkse Methode 2010). 

Het Fundamenteel Leer Model, ontwikkeld door Frum van Egmond (2010), biedt een alternatief voor het traditionele werken met het ons zo bekende ‘tekstboek-werkboek-toets’ model. Het maakt het mogelijk om doelgericht te werken in plaats van methodegericht. 

De fasen in het Fundamenteel Leer Model zijn stapsgewijs (lineair) beschreven, omdat dit het ontwerpen van de lessen vergemakkelt. In de lespraktijk zien we echter dat de fasen door elkaar heen lopen. Een voorbeeld om dit te verduidelijken: In de verwerkingsfase schrijven de kinderen een opstel over wat het verband is tussen onderwerp A en onderwerp B. In deze werkvorm zit ook de reflectiefase, namelijk het toetsen van de kennis opgedaan in de inspiratiefase. En wanneer kinderen bij het schrijven van een opstel nieuwe informatie opzoeken, doen zij een beroep op de inspiratiefase.

  • De eerste stap is dat je je kennisdoelen vaststelt.
  • De tweede stap is dat je de kinderen inspiratie (nieuwe kennis) aanbiedt: Dit kan een hoofdstuk uit het boek zijn, een film, een excursie, een verhaal, zelf iets ontdekken.
  • De derde stap is dat je ze hierover vragen stelt, en de kinderen gaan zelf ook vragenstellen. De Habits of Mind helpen je bij het vragenstellen.
  • De vierde stap is de toepassing: Hierbij ga je vaardigheden doelen stellen. Je kunt denken aan taal- of rekendoelen, ICT-doelen, maar ook samenwerken, een presentatie geven, een werkstuk maken.
  • De vijfde stap is de reflectie op het geleerde. Hiervoor kun je de vragen uit het formulier voor de portfoliogesprekken gebruiken. Kort gezegd gaat het om: Wat heb je geleerd? Wat ging er goed/minder goed, wat vond je leuk/minder leuk, wat zou je nog willen leren over dit onderwerp?

Het Fundamenteel Leer Model laat je de verschillende aspecten van leren zien, en helpt je om deze fasen een plek te geven in het leerproces. Het is dus niet erg dat de fasen door elkaar heen lopen, het gaat erom dat je de fasen herkent!

Gouden schoolregels

Aandacht is een belangrijk begrip in de Noordwijkse Methode omdat het essentieel is voor een optimale ontwikkeling van kinderen. Wij onderscheiden verschillende vormen van aandacht:

  • aandacht voor jezelf
  • aandacht van de docent voor de kinderen
  • aandacht van de kinderen voor de docent
  • aandacht van de kinderen voor elkaar
  • aandacht voor de omgeving
  • aandacht voor en van de ouders


Meer informatie volgt z.s.m.

Praktijk

Het ochtendprogramma met basisvakken

’s Ochtends werken de kinderen op een Noordwijkse Methode school aan de basisvakken taal, lezen en rekenen. Zij werken tijdens de ochtenden in hun eigen klas, met hun eigen juf of meester die ook de ontwikkeling van de kinderen bijhoudt. Dit kan zowel een groep zijn met kinderen van gelijke leeftijd als een combinatiegroep.

Taal en rekenen

Taal, lezen en rekenen zijn de basisbouwstenen die je nodig hebt voor eigenlijk alles wat je in je leven wilt gaan doen. Daarom wordt er tijdens de ochtenden intensief gewerkt om deze vaardigheden stap voor stap te leren. Hiervoor worden verschillende materialen gebruikt. In de middagen komen taal- en rekenvaardigheden in toegepaste vorm terug in de ateliers.

Omgangskunde

Goede persoonlijke en sociale vaardigheden zijn misschien wel de belangrijkste basis voor je leren en je leven. Daarom wordt hier wekelijks aandacht aan besteed bij het vak Omgangskunde. Daarnaast zijn deze vaardigheden geïntegreerd in het hele schoolprogramma.

Engels

Omdat steeds meer informatie en communicatie in het Engels beschikbaar is èn omdat kinderen op jonge leeftijd juist heel taalgevoelig zijn, krijgen de kinderen vanaf groep 1 les in de Engelse taal

ICT

ICT is niet meer weg te denken in het dagelijks leven. Daarom is het geïntegreerd als onderdeel van alle lessen. In de ochtenden kunnen de kinderen taal- en rekenopdrachten op de computer maken. In de middagen komen ICT vaardigheden aan bod als werkvorm in de ateliers, bijvoorbeeld bij het maken van een presentatie, een werkstuk of bij het opzoeken van informatie.

Bewegen

Leren doe je met je hele lichaam, sommige kinderen hebben letterlijk beweging nodig om nieuwe leerstof tot zich te nemen. Beweging komt daarom terug in specifieke bewegingsactiviteiten, maar ook in de inrichting van de school en de diversiteit van werkvormen, waardoor de kinderen niet steeds stil aan hun tafeltje zitten.

Weektaak

De kinderen werken met een eigen weektaak, waarin staat aangegeven wat zij die week gaan leren aansluitend bij hun ontwikkeling en leeftijd. Naast verplichte taken, staan hier ook taken in die zij zelf kunnen kiezen, bijvoorbeeld een opdracht maken aan de hand van de Kidsweek, een ontdekkaart, of een educatief spel. De leerkracht bepaalt samen met het kind en de ouders of het kind al zelf taken in kan plannen of dat de leerkracht hierbij helpt.

Middagprogramma met breed aanbod in vakateliers

’s Middags werken de kinderen in vakateliers aan projecten vanuit een overkoepelend thema. Alle kinderen leren de basiskennis van alle onderstaande ateliers. Hierbij zijn de kerndoelen van de overheid het uitgangspunt. Daar bovenop krijgen leerlingen de mogelijkheid om zich te verdiepen in de vakken die zij leuk vinden of waar zij goed in zijn. Het doel hiervan is dat kinderen zich breed ontwikkelen en erachter kunnen komen wat hun talenten en interesses zijn. De atelierlessen zijn opgebouwd vanuit het Fundamenteel Leer Model. (link)

De basisvakken taal en rekenen komen in toegepaste vorm terug in de ateliers. Verder is er veel samenwerking in de vakateliers tussen school en buitenwereld: vakexperts, ouders, bedrijven musea etc.

De volgende vakateliers worden aangeboden:

Wereldoriëntatie

Geschiedenis, Aardrijkskunde (koppeling naar actualiteiten en wereldgodsdiensten)

Biologie

Mens en natuur

Wetenschap en Techniek

Constructie, Natuurkunde, Scheikunde

Expressie

Muziek, Drama, Kunst, Dans

ICT

Koken

Sport

Talenatelier

Diverse talen zoals Spaans Chinees etc.

 

Habits van de Noordwijkse Methode

Habits of mind

De Habits of Mind sluiten volledig aan bij de zogenaamde 21st century skills. Binnen De Noordwijkse Methode leren kinderen vanaf de kleuterleeftijd om kritische denkers te worden. De Habits of Mind zijn onderdeel van de lesopzetten die de leerkrachten maken met het Fundamenteel Leer Model. De volgende denkstrategieën worden getraind met behulp van de Habits of Mind: 

1. Onthouden en begrijpen 
2. Onderzoeken en informatie verwerken 
3. Verbanden leggen en oorzaak-gevolg relaties herkennen 
4. Perspectief nemen en empathisch vermogen 
5. Creatief denken en probleemoplossend vermogen 
6. Persoonlijke relevantie 
7. Waardebepaling


Habits of work

De Habits of Work zijn essentieel voor het leren-leren, en komen daarom terug in alle onderdelen van De Noordwijkse Methode. Het zijn de zogenaamde executieve en metacognitieve vaardigheden: Hoe kan een kind zichzelf aansturen en nadenken over zijn of haar eigen leren. 

De Habits of Work bieden een overzicht van de vaardigheden die nodig zijn om succesvol te kunnen leren: 

1. Ik ben nieuwsgierig naar de wereld om mij heen
2. Ik weet wat mijn leerdoelen zijn en ben gemotiveerd om deze te gaan behalen
3. Ik weet hoe ik het beste kan leren
4. Ik zet door om mijn werk af te maken, ook als het lastig is
5. Ik kan duidelijk zeggen en schrijven wat ik bedoel 
6. Ik weet hoe ik hulp kan krijgen bij mijn werk
7. Ik wil graag mezelf verbeteren 
8. Ik kan me goed concentreren als het nodig is en weet ook hoe ik me kan ontspannen

Geschiedenis

De Noordwijkse Methode is oorspronkelijk ontwikkeld voor De Noordwijkse School, een algemeen bijzondere basisschool die in 2006 door Frum van Egmond samen met een groep bevlogen mensen is opgericht in Noordwijk. 

De Noordwijkse Methode is gebaseerd op inzichten over hersenen en leren en op veranderende maatschappelijke ontwikkelingen. Echter, ook werd steeds duidelijker dat er universele leerprincipes zijn, die al sinds het begin der tijden bekend zijn, maar waar je op veel scholen niet veel van terug ziet. Deze leerprincipes staan juist centraal in De Noordwijkse Methode. Hierbij kun je denken aan kritische denkstrategieën, het ontwikkelen van je talenten, de gezonde mens in een gezond lichaam en leren met al je zintuigen. 

Na vijf jaar bestuur- en directietaken te hebben vervuld op De Noordwijkse School heeft Frum Stichting De Noordwijkse Methode opgericht om ook andere scholen te kunnen begeleiden die met De Noordwijkse Methode of elementen daarvan wilden gaan werken. 

December 2012 is het Basisboek over De Noordwijkse Methode uitgekomen, op dit moment wordt gewerkt aan een herziene versie waarin nieuwe ontwikkelingen zijn toegevoegd. Inmiddels zijn er 15 scholen die volledig met De Noordwijkse Methode werken en dit aantal groeit sterk. Daarnaast zijn er een groot aantal scholen die met elementen van De Noordwijkse methode werken. Deze scholen worden begeleid door Frum en haar team van ervaren leerkrachten.